Mühendislik

Hotfix nedir? Anlamı, patch farkı ve nasıl yayınlanır

5 dk okuma

Hotfix, production’daki ciddi bir sorunun düzeltmesidir ve bir sonraki planlı release’i beklemenin maliyeti hızlı hareket etmenin riskinden yüksek olduğu için normal release döngüsünün dışında yayınlanır. Tasarım gereği küçüktür, olağan kontrollerin kısaltılmış bir halinden geçer ve kullanıcılara, onu edinebilecekleri anda duyurulur. Kelime ilk başta “sıcak” bir sisteme, yani hâlâ kullanıcılara hizmet veren bir sunucuya uygulanan değişiklik anlamına geliyordu; bugün düzeltmenin kurulma biçiminden çok aciliyeti anlatıyor.

TerimNedirNe zaman yayınlanırTipik kapsam
HotfixKullanıcıların şu anda yaşadığı bir sorun için acil düzeltmeHazır olur olmaz, takvimin dışındaTek bir hata
BugfixHerhangi bir hatanın düzeltmesiGenellikle bir sonraki planlı release ileBir ya da daha fazla hata
PatchMevcut yazılıma yapılan güncelleme; SemVer’de son sayıyı artıran releasePlanlı ya da acilGeriye dönük uyumlu düzeltmeler
Service pack ya da rollupÖnceki düzeltmelerin test edilmiş, birikimli paketiTakvime göreÇok sayıda düzeltme, bazen küçük özellikler
Live patchÇalışan koda yeniden başlatma olmadan uygulanan düzeltmeYeniden başlatma çok pahalı olduğundaBirkaç fonksiyon

Yazılımda hotfix ne demek?

Hotfix, halihazırda kullanımda olan bir yazılımdaki sorunu çözmek için hızla yapılan ve bir sonraki sürümü beklemek yerine tek başına yayınlanan değişikliktir. Terim aynı anda iki fikri taşır: sorun ciddidir ve onunla başa çıkmak için normal süreç kısaltılmıştır.

Vikipedi’deki hotfix makalesi bu kaymayı anlatır. Terim aslında sıcak bir sisteme, yani istemcilere aktif olarak hizmet veren bir production sunucusuna yama yapmayı ifade ediyordu; zamanla aciliyetle oluşturulan ya da normal güncelleme döngüsünün dışında yayınlanan her güncelleme anlamına geldi. Microsoft kelimeyi yıllarca kullandı ve sonra başka terminolojiye geçti, ama güncel güncelleme türleri listesi hâlâ bir service pack’i hotfix’lerin, güvenlik güncellemelerinin, kritik güncellemelerin ve güncellemelerin test edilmiş, birikimli bir kümesi olarak tanımlar. Özgün “sıcak” anlam live patching’de yaşıyor; Linux çekirdeğinin livepatch dokümantasyonu bunu, sistemi yeniden başlatmadan kritik fonksiyonları düzeltmek olarak anlatır.

Hotfix ile patch arasındaki fark nedir?

Patch, mevcut yazılımı değiştiren her güncellemedir; hotfix ise aciliyeti ve zamanlamasıyla tanımlanan bir patch’tir. Her hotfix bir patch’tir; çoğu patch ise planlıdır ve düzenli bir release ile gelir.

Karışıklığın çoğu sürümlemeyle örtüşmeden doğar. Semantic Versioning kapsamında geriye dönük uyumlu hata düzeltmeleri yaptığınızda PATCH numarası artar; yani 2.4.0 sürümüne bir hotfix normalde 2.4.1 olarak çıkar. Planlı bir bakım release’i de 2.4.1 olabilir. Sürüm numarası değişikliğin türünü kaydeder, hotfix kelimesi ise neden bekleyemediğini. Bugfix, normal bir takvimdeki aynı türden değişikliktir: kod aynı olabilir, fark ise onu yayınlamak için release döngüsünü bozup bozmadığınızdır.

Hangi hata hotfix’i hak eder?

Hatayı bir sonraki release’e kadar production’da bırakmanın maliyeti, aceleyle yapılmış bir değişikliği yayınlamanın riskinden yüksekse. Bu kararı, en çok telaşlanan kişi değil, ekibin sakin bir zamanda üzerinde anlaştığı ölçütlere göre adı belli bir kişi vermelidir.

Genellikle hotfix’i haklı çıkaran sorunlar:

  • Veri kaybı ya da bozulması, sonradan temizlenmesi gerekecek yanlış yazılmış veriler dahil.
  • Sömürülen ya da kolayca sömürülebilen bir güvenlik açığı.
  • Birçok kullanıcı için bozulan temel bir akış: giriş yapmak, ödeme yapmak, işi kaydetmek.
  • Son release’ten gelen ve bir gün önce sorunsuz çalışan müşterileri engelleyen bir regresyon.
  • Yazılımın karşılamayı bıraktığı yasal ya da sözleşmesel bir yükümlülük.

Genellikle bir sonraki release’e kadar bekleyebilecek sorunlar: kozmetik sorunlar, makul bir workaround’u olan hatalar ve az sayıda kullanıcıyı etkileyen, kötüleşmeyen her şey. Listeyi yazmak önemlidir, çünkü her acil düzeltme production’ı koruyan kontrollerin bir kısmını atlar ve her şeyi hotfix’leyen bir ekip release sürecini sessizce terk etmiş demektir.

Hotfix nasıl güvenle yayınlanır?

Gerçekte çalışan sürümü düzeltin, mümkün olduğunca az şey değiştirin, düzeltmeyi yayınlayacağınız tam build üzerinde test edin, geri dönüş yolu bırakın ve düzeltmeyi ana hatta birleştirin ki bir sonraki release hatayı geri getirmesin.

  1. Doğrulayın ve kapsamı belirleyin. Sorunu yeniden üretin, yukarıdaki ölçütleri karşıladığını doğrulayın ve düzeltme için tek bir sahip belirleyin.
  2. Production’daki sürümden dal açın. Vincent Driessen’in branching modeli makalesindeki git-flow modelinde hotfix dalı master üzerindeki production etiketinden başlar, sürüm hemen artırılır ve biten dal hem master hem de develop içine birleştirilir. Driessen’in bu makaleye eklediği 2020 tarihli kendi notu, sürekli teslim edilen web uygulamaları için daha basit bir akış önerir; orada hotfix, ana dala açılan küçük bir pull request’tir ve hemen deploy edilir.
  3. Düzelten en küçük değişikliği yapın. Refactoring yok, ek özellik yok. Düzeltme olmayan her şey gelecek hafta yayınlanabilir.
  4. Kanıtlayın. Hatayı yeniden üreten ve düzeltme olmadan başarısız olan bir test ekleyin, ardından deploy edeceğiniz commit üzerinde tam test paketini çalıştırın.
  5. Sürümleyin ve etiketleyin. Patch numarasını artırın ve commit’i git etiketleri ve release’ler yazısında anlatıldığı gibi etiketleyin.
  6. Geri dönüş yoluyla deploy edin. Mümkün olan yerde kademeli yayınlayın, hata oranlarını izleyin ve geri alma komutunu ihtiyaç duymadan önce bilin.
  7. Geri birleştirin. Düzeltme bir release dalında yapıldıysa, aynı gün ana hatta birleştirin.

Hotfix için changelog girdisi ve release notes gerekir mi?

Evet. Hatayla karşılaşan kullanıcıların onun düzeltildiğini ve varsa ne yapmaları gerektiğini bilmesi gerekir; sürüm geçmişini daha sonra okuyanların da 2.4.0’dan iki gün sonra neden bir 2.4.1 olduğunu bilmesi gerekir.

Notu kısa tutun: neyin bozuk olduğu, kimleri etkilediği, onlar için ne değiştiği ve düzeltmenin hangi sürümde olduğu. Hotfix bir olaya yanıt veriyorsa acil durum release notes yazısındaki rehber geçerlidir; rutin bir düzeltme için hata düzeltmesi release notes yazısındaki biçim yeterlidir. Pipeline’ınız changelog girdisi olmayan merge’leri engelliyorsa, CI zorunluluğu yazısı kapıyı kapatmadan acil istisnaların nasıl ele alınacağını anlatır. Changeloop her birleştirilen pull request’ten bir girdi taslağı hazırlar; yani bir hotfix PR’ı da diğer her merge gibi bir taslak alır ve herhangi bir şey yayımlanmadan önce bir gözden geçiren onaylar.

Hotfix’lerin rutin hale gelmesini nasıl önlersiniz?

Sayın ve her birini inceleyin. Hotfix, normal kontrollerin yakalaması gereken bir şeyin production’a ulaştığının kanıtıdır ve sayı bunun düzelip düzelmediğini ya da kötüleşip kötüleşmediğini söyler.

DORA’nın yazılım teslim metrikleri arasında change fail rate vardır: yayına çıktıktan sonra acil müdahale gerektiren, büyük olasılıkla bir geri alma ya da hotfix ile sonuçlanan deploy’ların oranı. Yükselen bir oran genellikle çok büyük release’lere ya da ürünün bütün alanlarını kaçıran testlere işaret eder. Her hotfix’ten sonra hatanın neden kaçtığını sorun ve onu durduracak testi, kontrolü ya da gözden geçirme adımını ekleyin. Release yönetimi süreci yazısı, bu kontrollerin normal bir release’te nerede durduğunu anlatır.

FAQ

Hotfix ile patch aynı şey midir? Her hotfix bir patch’tir, çünkü mevcut yazılımı değiştirir. Hotfix kelimesi, patch’in acil olduğunu ve normal release takviminin dışında yayınlandığını ekler.

Bir hotfix hangi sürüm numarasını almalı? Genellikle Semantic Versioning’deki bir sonraki patch sürümü; yani 2.4.0’a bir hotfix 2.4.1 olarak çıkar. Bir hotfix yalnızca geriye dönük uyumlu düzeltmeler içermelidir ve bir patch artışının vaat ettiği tam olarak budur.

Bir hatanın hotfix gerektirip gerektirmediğine kim karar verir? Nöbetçi mühendis ya da release sahibi gibi adı belli tek bir rol, ekibin önceden yazdığı ölçütleri kullanarak. Olay sırasında komite kararı yavaştır, en çok bağıranın kararı ise hotfix’leri rutin hale getirir.

Hotfix kod incelemesini atlamalı mı? Hayır. İncelemeyi kısaltın ama sürdürün: ikinci bir kişinin on satırlık bir değişikliği okuması dakikalar alır ve bir olayı iki olaya çeviren yazım hatasını yakalar.


Bu yazıdaki teknik iddialar bağımsız olarak kontrol edilmedi. Yanlış bir şey varsa bize söyle, düzeltelim.

Changeloop'ta ilgili sayfalar: Changelog oluşturucu, Release notu şablonu

changeloop
Döngüyü kapatan bir changelog geliştiren ekip. Kullanıcıların bir şey ister, ekibin teslim eder, isteyen kişi haberdar olur.